Voorbereiding
Zelf je auto verkopen
Je auto aan een particulier verkopen is een traject van acht stappen: papieren verzamelen, APK en kilometerstand controleren, adverteren, onderhandelen en samen overschrijven bij een servicepunt. Deze gids loopt elke stap door, met de termijnen, cijfers en controles die erbij horen. Aan het einde vind je een overdrachtschecklist die je afloopt voordat je de sleutels overhandigt.
Voorbereiding
Advertentie
Proefrit en prijs
Overschrijven
Na de verkoop
BPM en btw
Een particuliere verkoop loopt in acht stappen, van papieren verzamelen tot het doorgeven van de verkoop na de overschrijving.
Begin met de papieren: de kentekenkaart of het kentekenbewijs, de onderhoudsgegevens en de APK-status. Sinds 1 januari 2014 wordt het kentekenbewijs als één kaart uitgegeven; bij een oudere auto kan er nog een los registratiebewijs zijn dat bij de verkoop hoort. Ontbreekt een deel, regel dat dan vóór de advertentie, anders loopt de overdracht bij het servicepunt vast.
Controleer daarna de APK en de kilometerstand. Een personenauto is APK-plichtig vanaf vier jaar na de eerste toelating en het keuringsbewijs is maximaal twee jaar geldig. De Nationale Auto Pas vergelijkt de kilometerstand bij elke meting; een gemiddelde auto rijdt 12.000 tot 15.000 kilometer per jaar, dus een stand die daar ver boven ligt vraagt om uitleg met facturen of een onderhoudsboekje.
De laatste stappen spelen zich af op korte termijn: proefrit, onderhandeling, koopovereenkomst en samen naar een servicepunt voor de overschrijving. Het servicepunt weigert de overschrijving als het identiteitsbewijs ontbreekt of verlopen is, en zonder volledig kentekenbewijs moet eerst een vervangend document worden aangevraagd. Geef de verkoop direct door zodra het kenteken is overgeschreven, want de motorrijtuigenbelasting wordt vier keer per jaar per kwartaal geïncasseerd en loopt door zolang de auto op jouw naam staat.
Bij de overschrijving leggen koper en verkoper samen een klein pakket documenten op de balie.
De kern is de kentekenkaart. Auto's die na 1 januari 2014 van eigenaar zijn gewisseld, hebben één kaart; oudere auto's kunnen nog een los registratiebewijs hebben dat bij de verkoop hoort. Neem in dat geval alle delen mee, want zonder volledig bewijs kan de overschrijving niet worden afgerond.
Verder telt alleen een geldig identiteitsbewijs van koper en verkoper. Een verlopen paspoort of rijbewijs is een klassieke reden voor een geweigerde overschrijving: controleer de geldigheidsdatum een week voor de afspraak, zodat er tijd is om een nieuw document aan te vragen.
Na de overschrijving ontvangt de verkoper een vrijwaringsbewijs. Bewaar dat zorgvuldig: het is het bewijs dat de auto niet meer op jouw naam staat en dat de kwartaalincasso van de motorrijtuigenbelasting kan stoppen. De volledige balieprocedure staat op de pagina over het overschrijven van het kenteken.
Twee controles bepalen het vertrouwen van de koper: de geldigheid van de APK en de logica van de kilometerstand.
Een personenauto moet vanaf de vierde verjaardag na de eerste toelating periodiek worden gekeurd, en het keuringsbewijs is maximaal twee jaar geldig. Is de APK kort voor de verkoop verlopen, dan kan de koper geen proefrit over de openbare weg maken en daalt je onderhandelingsruimte; een verse keuring vóór de advertentie voorkomt die discussie.
De Nationale Auto Pas legt bij elke meting de kilometerstand vast en vergelijkt die met eerdere tellingen. Met een gemiddelde van 12.000 tot 15.000 kilometer per jaar hoort een auto van tien jaar ergens rond de 120.000 tot 150.000 kilometer te zitten; een veel hogere stand is geen probleem zolang je hem met onderhoudsfacturen kunt verklaren.
Een teruggedraaide of onlogische tellerstand valt direct op in de NAP-vergelijking en is voor veel kopers een reden om af te haken. Leg de NAP-historie daarom zelf op tafel voordat de koper erom vraagt; dat scheelt een wantrouwend gesprek en versnelt de verkoop. Alle controles staan op een rij in de checklist voor de verkoop.
Drie schema's: de acht stappen, de verwachte kilometerstand per jaar en de fiscale situatie na de verkoop.
Bij een particuliere doorverkoop is de fiscale afhandeling eenvoudig: geen BPM, geen nieuwe btw, alleen de lopende kwartaalbelasting stopzetten.
De BPM wordt berekend over de CO2-uitstoot in grammen per kilometer en is alleen verschuldigd bij de eerste tenaamstelling van de auto. Verkoop je je auto tweedehands aan een particulier, dan is de BPM nul: er wordt geen nieuwe aanslag berekend en de koper hoeft niets aan te melden.
Ook de btw speelt niet opnieuw. Gebruikte auto's vallen onder de margeregeling: de 21 procent btw uit de nieuwprijs wordt bij een particuliere doorverkoop niet nog een keer geheven. Je hoeft als verkoper dus geen btw-factuur te maken; een eenvoudige koopovereenkomst volstaat.
Wél doorlopend is de motorrijtuigenbelasting, die vier keer per jaar per kwartaal wordt geïncasseerd. Die incasso stopt pas als het kenteken is overgeschreven en de verkoop is doorgegeven. Wie dat doorgeven uitstelt, betaalt kwartalen voor een auto die allang bij de koper staat.
| Onderdeel | Wat de regel is | Cijfer of termijn |
|---|---|---|
| APK-plicht personenauto | Verplicht vanaf de vierde verjaardag na de eerste toelating | 4 jaar |
| Geldigheid keuringsbewijs | Maximale geldigheid na een goedgekeurde keuring | 2 jaar |
| Gemiddelde jaarkilometrage | Richtlijn van de Nationale Auto Pas; een veel hogere stand vraagt uitleg | 12.000–15.000 km/jaar |
| Kentekenbewijs als kaart | Uitgegeven als één kaart sinds 1 januari 2014 | 1 januari 2014 |
| BPM bij particuliere doorverkoop | Alleen verschuldigd bij de eerste tenaamstelling | 0 (geen BPM) |
| Motorrijtuigenbelasting | Incasso per kwartaal; stopt pas na het doorgeven van de verkoop | 4× per jaar |
| Bedenktijd particuliere koper | Geen wettelijke bedenktijd bij een koop van een particulier | 0 dagen |
| btw bij doorverkoop | Margeregeling: btw uit de nieuwprijs wordt niet opnieuw geheven | 21% niet opnieuw |
De genoemde instanties — RDW, Nationale Auto Pas en Belastingdienst — publiceren alle termijnen en regels uit deze gids.